జమ్మికుంట గాంధీ చౌక్‌లో అగ్నిప్రమాదం కలకలం రేపింది. ఒక ఆభరణాల తయారీ వర్క్‌షాప్‌లో మంటలు చెలరేగాయి. షార్ట్ సర్క్యూట్ కారణంగా ప్రమాదం జరిగినట్టు ప్రాథమికంగా అనుమానిస్తున్నారు. అగ్నిమాపక సిబ్బంది సమయానికి చేరుకుని మంటలను అదుపులోకి తెచ్చారు.
ఆభరణాల వర్క్‌షాప్‌లలో ప్రత్యేక ప్రమాదం
బంగారం, వెండి ఆభరణాల తయారీలో అధిక ఉష్ణోగ్రత అవసరం. గ్యాస్ టార్చ్‌లు, కరిగించే కొలిమిలు, యాసిడ్‌లు, రసాయనాలు ఉపయోగిస్తారు. ఇవన్నీ అగ్ని ప్రమాద ముప్పును గణనీయంగా పెంచుతాయి.
ఇరుకైన గదుల్లో, సరైన వెంటిలేషన్ లేకుండా ఈ పనులు చేస్తే ప్రమాద తీవ్రత మరింత పెరుగుతుంది. పొగ బయటకు వెళ్లే మార్గం లేకపోతే ఊపిరాడక ప్రాణాపాయం కూడా ఉంటుంది.
- గ్యాస్ సిలిండర్లు, టార్చ్‌ల వినియోగం
- మండే స్వభావం ఉన్న రసాయనాలు
- ఇరుకైన ప్రదేశం, వెంటిలేషన్ కొరత
- పాత విద్యుత్ వైరింగ్, ఓవర్‌లోడ్
- అగ్నిమాపక పరికరాలు లేకపోవడం
- నిర్గమన మార్గాలు అడ్డుకోబడటం
షార్ట్ సర్క్యూట్ ఎందుకు జరుగుతుంది
పాత వైరింగ్, ఒకే సాకెట్‌పై అధిక లోడ్, నాణ్యత లేని విద్యుత్ పరికరాలు షార్ట్ సర్క్యూట్‌కు ప్రధాన కారణాలు. వైర్లు వేడెక్కి ఇన్సులేషన్ కరిగిపోతే రెండు వైర్లు తాకి నిప్పు రాజుకుంటుంది.
వాణిజ్య ప్రాంతాల్లో పాత భవనాల్లో దశాబ్దాల నాటి వైరింగ్ అలాగే కొనసాగుతుండటం పెద్ద సమస్య. అప్పట్లో ఉన్న విద్యుత్ వినియోగం కంటే ఇప్పుడు చాలా రెట్లు ఎక్కువ పరికరాలు వాడుతున్నారు. పాత వైర్లు ఆ భారాన్ని తట్టుకోలేవు.
- వైరింగ్ క్రమం తప్పకుండా తనిఖీ
- ఒకే సాకెట్‌పై అధిక లోడ్ వేయకపోవడం
- ఐఎస్‌ఐ గుర్తు ఉన్న పరికరాలే వాడటం
- ఎంసీబీ, ఎర్త్ లీకేజీ సర్క్యూట్ బ్రేకర్ల ఏర్పాటు
- రాత్రి వేళ ప్రధాన స్విచ్ ఆఫ్ చేయడం
- పది పదిహేనేళ్లకు ఒకసారి వైరింగ్ మార్పు
వ్యాపారులు తీసుకోవాల్సిన జాగ్రత్తలు
ప్రతి దుకాణంలో కనీసం ఒక ఫైర్ ఎక్స్‌టింగ్విషర్ ఉండాలని, దాన్ని ఎలా వాడాలో సిబ్బందికి తెలిసి ఉండాలని అగ్నిమాపక శాఖ సూచిస్తోంది. చాలా దుకాణాల్లో ఎక్స్‌టింగ్విషర్ ఉన్నా గడువు ముగిసిపోయి ఉంటుంది.
- ఫైర్ ఎక్స్‌టింగ్విషర్ తప్పనిసరి, గడువు తనిఖీ
- అత్యవసర నిర్గమన మార్గం అడ్డంకులు లేకుండా
- గ్యాస్ సిలిండర్లను సురక్షితంగా నిల్వ
- బీమా పాలసీ తీసుకోవడం
- అగ్నిమాపక ఎన్‌వోసీ పొందడం
- సిబ్బందికి ప్రాథమిక శిక్షణ
ఇటీవలి ఘటనలు
ఇటీవలే హైదరాబాద్ పటేల్ క్లాత్ మార్కెట్‌లో మంటల్లో ఐదు దుకాణాలు దగ్ధమయ్యాయి. బాలాపూర్ నబీల్ కాలనీలో ప్లాస్టిక్ గోదాంలో కోట్ల రూపాయల ఆస్తి కాలిపోయింది. ఒంగోలులో పేపర్ ప్లేట్ల దుకాణంలోనూ ఇలాంటి ప్రమాదమే జరిగింది.
ఈ ఘటనలన్నింటిలో షార్ట్ సర్క్యూట్ కారణంగానే అనుమానిస్తున్నారు. ఇది యాదృచ్ఛికం కాదని, వాణిజ్య ప్రాంతాల్లో విద్యుత్ భద్రత తీవ్ర నిర్లక్ష్యానికి గురవుతోందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
ప్రాణ నష్టం లేదని అధికారులు తెలిపారు. నష్టం అంచనా వేసే పని కొనసాగుతోంది. వాణిజ్య ప్రాంతాల్లో అగ్ని భద్రతా తనిఖీలు ముమ్మరం చేస్తామని, నిబంధనలు పాటించని వారిపై చర్యలు తప్పవని చెప్పారు.
మంటలు చెలరేగితే వెంటనే ఏం చేయాలి
అగ్నిప్రమాదం జరిగినప్పుడు మొదటి కొన్ని నిమిషాల్లో తీసుకునే నిర్ణయాలే ప్రాణాలను కాపాడతాయి. భయాందోళనకు గురికాకుండా క్రమపద్ధతిలో స్పందించడం ముఖ్యం.
- వెంటనే అందరినీ బయటకు పంపడం
- 101కి ఫోన్ చేసి అగ్నిమాపక శాఖకు సమాచారం
- వీలైతే ప్రధాన విద్యుత్ స్విచ్ ఆఫ్
- పొగ ఉంటే వంగి, నేలకు దగ్గరగా కదలడం
- తడి గుడ్డతో ముక్కు, నోరు కప్పుకోవడం
- లిఫ్ట్ కాకుండా మెట్ల ద్వారా బయటకు
విద్యుత్ కారణంగా వచ్చిన మంటలపై నీరు పోయకూడదు — అది విద్యుదాఘాతానికి దారితీస్తుంది. ఇలాంటి మంటలకు డ్రై పౌడర్ లేదా కార్బన్ డయాక్సైడ్ ఎక్స్‌టింగ్విషర్ వాడాలి.
పొగే అసలు ప్రమాదం
అగ్నిప్రమాదాల్లో చాలా మరణాలు మంటల వల్ల కాదు, పొగ పీల్చడం వల్ల జరుగుతాయని అగ్నిమాపక నిపుణులు చెబుతారు. పొగలో కార్బన్ మోనాక్సైడ్ ఉంటుంది, ఇది కొన్ని నిమిషాల్లోనే స్పృహ కోల్పోయేలా చేస్తుంది.
పొగ పైకి లేస్తుంది కాబట్టి నేలకు దగ్గరగా గాలి కొంత శుభ్రంగా ఉంటుంది. అందుకే వంగి కదలాలని సూచిస్తారు. ప్లాస్టిక్, రబ్బరు, రసాయనాలు కాలినప్పుడు వచ్చే పొగ మరింత విషపూరితం.
వాణిజ్య భవనాల్లో పొగ డిటెక్టర్లు, అలారం వ్యవస్థలు ఏర్పాటు చేసుకోవడం ఖర్చుతో కూడుకున్నది కాదని, ప్రాణాలతో పోలిస్తే చాలా చిన్న పెట్టుబడి అని నిపుణులు గుర్తు చేస్తున్నారు.
