వరద నీరు తగ్గిన తర్వాతే అసలు ఆరోగ్య ముప్పు మొదలవుతుంది. నీటి ద్వారా వ్యాపించే వ్యాధులు, దోమల ద్వారా వచ్చే వ్యాధులు ఈ కాలంలో పెరుగుతాయి.
నీటి ద్వారా వ్యాపించే వ్యాధులు
వరద నీరు మురుగుతో కలిసిపోతుంది. ఆ నీరు తాగునీటి వనరుల్లోకి చేరితే వ్యాధులు వ్యాపిస్తాయి.
- విరేచనాలు (డయేరియా)
- టైఫాయిడ్
- కామెర్లు (హెపటైటిస్ ఏ, ఈ)
- కలరా
- అమీబియాసిస్
చిన్న పిల్లలు, వృద్ధులు ఈ వ్యాధులకు త్వరగా గురవుతారు. విరేచనాల వల్ల శరీరంలో నీరు తగ్గి (డీహైడ్రేషన్) పరిస్థితి ప్రమాదకరంగా మారుతుంది.
లెప్టోస్పైరోసిస్ — వరద ప్రత్యేక ముప్పు
ఇది వరద ప్రాంతాల్లో ప్రత్యేకంగా కనిపించే వ్యాధి. ఎలుకల మూత్రం కలిసిన నీటి ద్వారా వ్యాపిస్తుంది.
కాళ్లపై గాయాలు, పగుళ్లు ఉంటే ఆ నీటి ద్వారా బ్యాక్టీరియా శరీరంలోకి ప్రవేశిస్తుంది.
- అధిక జ్వరం, తీవ్ర తలనొప్పి
- కండరాల నొప్పి — ముఖ్యంగా పిక్కల్లో
- కళ్లు ఎర్రబడటం
- వాంతులు, వికారం
- తీవ్రమైతే మూత్రపిండాలు, కాలేయంపై ప్రభావం
వరద నీటిలో నడిచిన తర్వాత జ్వరం వస్తే వైద్యుడికి ఆ విషయం తప్పనిసరిగా చెప్పాలి. ముందుగా గుర్తిస్తే చికిత్స సులభం.
దోమల ద్వారా వచ్చే వ్యాధులు
వరద తర్వాత నీరు నిలిచిన చోట దోమలు వేగంగా పెరుగుతాయి. గుడ్ల నుంచి దోమలుగా మారడానికి వారం రోజులే పడుతుంది.
- డెంగ్యూ
- మలేరియా
- చికున్‌గున్యా
డెంగ్యూ దోమ పగటిపూట కుడుతుంది, శుభ్రమైన నిల్వ నీటిలో పెరుగుతుంది. అందుకే ఇంట్లో కుండీలు, టైర్లు, పాత్రల్లో నీరు నిలవకుండా చూడటం ముఖ్యం.
తాగునీటి భద్రత
వరద తర్వాత తాగునీటి వనరులు కలుషితమవుతాయి. బావులు, బోర్లు, పైపులైన్లలోకి మురుగు నీరు చేరే అవకాశం ఉంటుంది.
- నీటిని మరిగించి చల్లార్చి తాగడం
- కనీసం 10–15 నిమిషాలు మరగనివ్వడం
- క్లోరిన్ మాత్రలు వాడటం
- ఫిల్టర్లు శుభ్రం చేయడం
- నిల్వ పాత్రలు మూతతో ఉంచడం
- బావులకు క్లోరినేషన్
ఆహార జాగ్రత్తలు
- వరద నీటిలో తడిసిన ఆహారం పారవేయడం
- కోసిన పండ్లు, కూరగాయలు వెంటనే తినడం
- వేడిగా వండిన ఆహారమే తినడం
- బయటి ఆహారం తగ్గించడం
- చేతులు సబ్బుతో కడుక్కోవడం
తడిసిన ధాన్యం, పిండి పదార్థాల్లో బూజు పట్టే అవకాశం ఉంది. బూజు పట్టిన ఆహారం విషపూరితం — వాసన బాగానే ఉన్నా వాడకూడదు.
చర్మ సమస్యలు
వరద నీటిలో ఎక్కువసేపు ఉంటే చర్మ వ్యాధులు వస్తాయి. కాళ్ల వేళ్ల మధ్య ఫంగల్ ఇన్ఫెక్షన్ సాధారణం.
- కాళ్లను సబ్బుతో శుభ్రంగా కడగడం
- పూర్తిగా ఆరబెట్టడం — ముఖ్యంగా వేళ్ల మధ్య
- తడి బూట్లు, సాక్స్ వాడొద్దు
- గాయాలు ఉంటే కట్టు కట్టడం
- దురద, పొక్కులు ఉంటే వైద్య సలహా
ఎప్పుడు వైద్యుడిని చూడాలి
- మూడు రోజులకు మించిన జ్వరం
- తీవ్ర విరేచనాలు, వాంతులు
- మూత్రం తగ్గడం, రంగు మారడం
- కళ్లు, చర్మం పసుపు రంగు
- శ్వాస ఇబ్బంది
- తీవ్ర కండరాల నొప్పి
స్వీయ వైద్యం చేసుకోవడం ప్రమాదకరం. ప్రభుత్వ ఆరోగ్య కేంద్రాల్లో ఉచిత చికిత్స అందుబాటులో ఉంటుంది. వరద ప్రాంతాల్లో ప్రత్యేక వైద్య శిబిరాలు ఏర్పాటు చేస్తారు.
