దసరా శరన్నవరాత్రుల్లో భాగంగా గోదావరి జిల్లాల్లోని శక్తి పీఠాల్లో మహానవమి పూజలు వైభవంగా జరిగాయి. మహిళలు కుంకుమ పూజలు నిర్వహించారు. ఆలయాలకు భక్తులు పెద్ద సంఖ్యలో తరలివచ్చారు.
మహానవమి ప్రాధాన్యం
శరన్నవరాత్రుల్లో తొమ్మిదో రోజును మహానవమిగా జరుపుకుంటారు. ఈ రోజు అమ్మవారిని మహిషాసుర మర్దినిగా ఆరాధిస్తారు. చెడుపై మంచి సాధించిన విజయానికి ప్రతీకగా ఈ ఉత్సవాన్ని చూస్తారు.
ఈ రోజు ఆయుధ పూజ, వాహన పూజ కూడా నిర్వహిస్తారు. వ్యాపారులు తమ పరికరాలను, రైతులు వ్యవసాయ పనిముట్లను, డ్రైవర్లు తమ వాహనాలను పూజిస్తారు. విద్యార్థులు పుస్తకాలను పూజిస్తారు.
- మహిషాసుర మర్దిని అలంకారం
- ఆయుధ పూజ, వాహన పూజ
- కుంకుమ పూజలు, చుట్టూ కొలువులు
- పుస్తక పూజ, పనిముట్ల పూజ
- తర్వాతి రోజు విజయదశమి
కుంకుమ పూజ అంటే ఏమిటి
మహిళలు కలిసి అమ్మవారికి కుంకుమతో అర్చన చేసే కార్యక్రమాన్ని కుంకుమ పూజ అంటారు. ఇది సామూహికంగా జరిగే ఆచారం. పూజ అనంతరం మహిళలు ఒకరికొకరు కుంకుమ, తాంబూలం ఇచ్చిపుచ్చుకుంటారు.
ఈ సందర్భంగా మహిళలు ఒకచోట చేరడం సామాజిక బంధాలను బలపరుస్తుందని సామాజిక శాస్త్రవేత్తలు చెబుతారు. ముఖ్యంగా ఉమ్మడి కుటుంబాలు తగ్గిపోతున్న ఈ రోజుల్లో ఇలాంటి సామూహిక కార్యక్రమాలు సామాజిక అనుబంధాన్ని కాపాడతాయి.
గోదావరి జిల్లాల్లో దసరా వైభవం
గోదావరి జిల్లాల్లో దసరా ఉత్సవాలకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది. ఈ ప్రాంతంలో పలు ప్రసిద్ధ శక్తి పీఠాలు, ఆలయాలు ఉన్నాయి. ప్రతి ఆలయంలో తొమ్మిది రోజులూ వేర్వేరు అలంకారాల్లో అమ్మవారిని దర్శించుకోవడానికి భక్తులు వస్తారు.
ఉత్సవాల సమయంలో స్థానిక వ్యాపారాలకు మంచి డిమాండ్ ఉంటుంది. పూలు, పండ్లు, కుంకుమ, దుస్తులు, మిఠాయిల అమ్మకాలు పెరుగుతాయి. ఇది చిన్న వ్యాపారులకు, చేతివృత్తుల వారికి ఏడాదిలో ముఖ్యమైన ఆదాయ సీజన్.
- పూల, పండ్ల వ్యాపారులకు ఆదాయం
- దుస్తులు, ఆభరణాల అమ్మకాలు
- రవాణా, వసతి రంగాలకు డిమాండ్
- స్థానిక చేతివృత్తులకు ప్రోత్సాహం
- మిఠాయి దుకాణాలకు భారీ అమ్మకాలు
భక్తులకు సూచనలు
రద్దీ అధికంగా ఉండే రోజుల్లో ఆలయాల్లో తొక్కిసలాట జరగకుండా జాగ్రత్తలు తీసుకోవాలని అధికారులు కోరుతున్నారు. దేశంలో ఆలయాల్లో తొక్కిసలాట ఘటనలు గతంలో పలుమార్లు జరిగాయి.
- క్యూ లైన్లలో క్రమశిక్షణ పాటించడం
- పిల్లల చేయి వదలకుండా పట్టుకోవడం
- వృద్ధులకు ప్రత్యేక మార్గాల వినియోగం
- తగినంత నీరు తాగడం, ఎండలో నిలబడకపోవడం
- విలువైన వస్తువులపై జాగ్రత్త
- అత్యవసర నిర్గమన మార్గాలు గమనించడం
ఇటీవలే దసరా ఉత్సవాల్లో తల్లి నుంచి తప్పిపోయిన చిన్నారిని ఒక మహిళా సబ్ ఇన్‌స్పెక్టర్ చొరవతో గుర్తించి అప్పగించిన ఘటన జరిగింది. పిల్లల జేబులో పేరు, ఫోన్ నంబర్ ఉన్న చీటీ ఉంచడం మంచిదని పోలీసులు సూచిస్తున్నారు.
విజయవాడ ఇంద్రకీలాద్రిలో కూడా భక్తుల రద్దీ భారీగా ఉంది. మూల నక్షత్రం సందర్భంగా ముఖ్యమంత్రి అమ్మవారికి పట్టువస్త్రాలు సమర్పించారు. ఈ ఏడాది ఆలయానికి భక్తుల రాక పెరిగిందని దేవాదాయ శాఖ వర్గాలు తెలిపాయి.
నవరాత్రుల తొమ్మిది అలంకారాలు
శరన్నవరాత్రుల్లో ప్రతి రోజూ అమ్మవారిని వేర్వేరు అలంకారంలో దర్శింపజేస్తారు. ప్రతి ఆలయంలో ఈ క్రమం కొద్దిగా మారవచ్చు, కానీ ప్రధాన అలంకారాలు దాదాపు ఒకేలా ఉంటాయి.
- బాలా త్రిపుర సుందరి
- గాయత్రి దేవి
- అన్నపూర్ణ దేవి
- లలితా త్రిపుర సుందరి
- మహాలక్ష్మి
- సరస్వతి దేవి
- దుర్గా దేవి
- మహిషాసుర మర్దిని
- రాజరాజేశ్వరి దేవి
ప్రతి అలంకారానికి ప్రత్యేక ప్రసాదం, ప్రత్యేక పూజా విధానం ఉంటుంది. భక్తులు తమకు ఇష్టమైన అలంకారం రోజున ప్రత్యేకంగా దర్శనానికి వస్తారు.
పండుగల ఆర్థిక, సామాజిక కోణం
పండుగలు కేవలం మత కార్యక్రమాలు మాత్రమే కాదని, అవి ఆర్థిక చక్రాన్ని తిప్పే యంత్రాలని ఆర్థిక నిపుణులు చెబుతారు. దసరా, దీపావళి సీజన్‌లో వినియోగదారుల ఖర్చు గణనీయంగా పెరుగుతుంది.
చేనేత కార్మికులు, కుమ్మరులు, పూల రైతులు, మిఠాయి తయారీదారులు — వీరందరికీ ఏడాదిలో ఇదే ప్రధాన ఆదాయ సీజన్. స్థానికంగా తయారైన వస్తువులు కొనడం ద్వారా ఈ కుటుంబాలకు ప్రత్యక్ష మద్దతు అందుతుంది.
అదే సమయంలో పండుగల సమయంలో అప్పులు చేసి అధిక ఖర్చు చేయడం సరికాదని ఆర్థిక సలహాదారులు హెచ్చరిస్తున్నారు. స్తోమతకు మించిన ఖర్చు, అధిక వడ్డీ రుణాలు తర్వాత భారంగా మారతాయని సూచిస్తున్నారు.
ఉత్సవాల అనంతరం అమ్మవారి విగ్రహాల నిమజ్జనం సమయంలో జల వనరుల కాలుష్యంపై కూడా అవగాహన పెరుగుతోంది. మట్టి విగ్రహాలు, సహజ రంగులు వాడాలని పర్యావరణ సంఘాలు కోరుతున్నాయి.
