తుపాను హెచ్చరిక వచ్చిన తర్వాత హడావిడిగా సిద్ధపడటం కంటే, ముందే సన్నద్ధంగా ఉండటం మేలు. కొన్ని ప్రాథమిక ఏర్పాట్లు పెద్ద తేడా చూపుతాయి.
ఈ కథనంలో తుపానుకు ముందు, తుపాను సమయంలో, తుపాను తర్వాత — మూడు దశల్లో తీసుకోవాల్సిన చర్యలను చూద్దాం.
దశ 1 — తుపానుకు ముందు
హెచ్చరిక వెలువడిన వెంటనే చేయాల్సిన పనులు ఇవి. చాలా వరకు కొన్ని గంటల్లోనే పూర్తవుతాయి.
- మొబైల్ ఫోన్, పవర్ బ్యాంక్ పూర్తి ఛార్జ్
- టార్చ్, అదనపు బ్యాటరీలు
- తాగునీరు — వ్యక్తికి రోజుకు 3 లీటర్ల చొప్పున 3 రోజులకు
- ఎండు ఆహార పదార్థాలు — బిస్కెట్లు, అటుకులు, బెల్లం
- అవసరమైన మందులు — కనీసం వారం రోజులకు
- ప్రాథమిక చికిత్స పెట్టె
- నగదు — ఏటీఎంలు పనిచేయకపోవచ్చు
విద్యుత్ ఆగితే ఏటీఎంలు, యూపీఐ చెల్లింపులు పనిచేయవు. అందుకే కొంత నగదు చేతిలో ఉంచుకోవడం ఆచరణాత్మకం.
ముఖ్య పత్రాల భద్రత
వరద నీరు ఇంట్లోకి వస్తే పత్రాలు పాడవుతాయి. వాటిని తిరిగి పొందడం నెలల పని.
- ఆధార్, రేషన్ కార్డు, పాన్ కార్డు
- ఇంటి పత్రాలు, పట్టాదార్ పాస్‌బుక్
- బ్యాంకు పాస్‌బుక్, బీమా పాలసీలు
- విద్యా సర్టిఫికెట్లు
- అన్నీ జలనిరోధక సంచిలో ఒకచోట
- ఫొటోలు తీసి ఫోన్‌లో, క్లౌడ్‌లో భద్రపరచడం
పత్రాలను ఫొటో తీసి ఇమెయిల్‌కు పంపుకోవడం సులభమైన బ్యాకప్. అసలు పత్రాలు పోయినా కాపీలు ఉంటాయి.
ఇంటి చుట్టూ
- వదులుగా ఉన్న వస్తువులు లోపలికి — కుండీలు, కుర్చీలు
- టిన్ షీట్లు సరిగా బిగించడం
- పాత, బలహీన చెట్ల కొమ్మలు కత్తిరించడం
- పైకప్పు కాలువలు శుభ్రం చేయడం
- వాహనాలు చెట్ల కింద పార్క్ చేయకపోవడం
ఈదురుగాలుల్లో వదులుగా ఉన్న వస్తువులు ఎగిరి కిటికీలు పగలగొడతాయి, ఇతరులకు గాయాలు చేస్తాయి.
దశ 2 — తుపాను సమయంలో
గాలులు, వర్షం తీవ్రంగా ఉన్నప్పుడు బయటకు వెళ్లడం ప్రమాదకరం. ఇంట్లోనే సురక్షితంగా ఉండాలి.
- కిటికీలు, తలుపులు మూసి ఉంచడం
- కిటికీలకు దూరంగా ఉండటం
- ప్రధాన విద్యుత్ స్విచ్ ఆపి ఉంచడం
- గ్యాస్ సిలిండర్ రెగ్యులేటర్ ఆపడం
- బ్యాటరీ రేడియో ద్వారా సమాచారం
- అధికారిక హెచ్చరికలు మాత్రమే నమ్మడం
**ముఖ్యమైన హెచ్చరిక:** తుపాను కేంద్రం (కన్ను) దాటుతున్నప్పుడు కొద్దిసేపు గాలి పూర్తిగా ఆగిపోతుంది. తుపాను ముగిసిందని భ్రమపడి బయటకు రావడం ప్రమాదకరం — కొన్ని నిమిషాల్లో మరింత తీవ్రమైన గాలులు వ్యతిరేక దిశలో వీస్తాయి. అధికారిక ప్రకటన వచ్చేవరకు బయటకు రాకూడదు.
దశ 3 — తుపాను తర్వాత
తుపాను వెళ్లిపోయాక కూడా ప్రమాదాలు ఉంటాయి. చాలా గాయాలు, మరణాలు ఈ దశలోనే జరుగుతాయి.
- తెగిపడిన విద్యుత్ తీగల దగ్గరకు వెళ్లొద్దు
- వరద నీటిలో నడవొద్దు
- దెబ్బతిన్న భవనాల్లోకి వెళ్లొద్దు
- నీరు మరిగించి తాగడం
- తడిసిన ఆహారం వాడొద్దు
- పాములు, ఇతర జీవుల పట్ల జాగ్రత్త
వరద తర్వాత పాములు ఇళ్లలోకి, శిథిలాల్లోకి చేరుతాయి. చెత్త, శిథిలాలు తొలగించేటప్పుడు చేతి తొడుగులు, బూట్లు వాడాలి.
ఆరోగ్య జాగ్రత్తలు
వరద తర్వాత నీటి ద్వారా వ్యాపించే వ్యాధుల ముప్పు పెరుగుతుంది.
- విరేచనాలు, టైఫాయిడ్, కామెర్లు
- లెప్టోస్పైరోసిస్ — వరద నీటి ద్వారా
- డెంగ్యూ, మలేరియా — నీరు నిలిస్తే దోమలు
- చర్మ వ్యాధులు
వరద నీటిలో నడిస్తే తర్వాత కాళ్లను సబ్బుతో శుభ్రంగా కడుక్కోవాలి. గాయాలు ఉంటే వెంటనే శుభ్రం చేసి కట్టు కట్టాలి. జ్వరం వస్తే వైద్యుడిని సంప్రదించాలి.
ఇంటి చుట్టూ నీరు నిలవకుండా చూడటం దోమల వ్యాప్తిని అరికడుతుంది.
అత్యవసర సంప్రదింపులు
- జిల్లా విపత్తు నిర్వహణ కంట్రోల్ రూం
- పోలీసు — 100
- అగ్నిమాపక — 101
- అంబులెన్స్ — 108
- విద్యుత్ శాఖ ఫిర్యాదు నంబర్
ఈ నంబర్లను ఫోన్‌లో సేవ్ చేసుకోవడంతో పాటు కాగితంపై రాసి ఇంట్లో కనిపించే చోట అంటించడం మేలు. ఫోన్ ఛార్జ్ అయిపోతే కాగితమే ఆధారం.
అధికారిక హెచ్చరికలు, తరలింపు సూచనల కోసం భారత వాతావరణ శాఖ, జిల్లా విపత్తు నిర్వహణ సంస్థ ప్రకటనలను మాత్రమే ఆధారం చేసుకోవాలి.
