అంతరించిపోయే ప్రమాదంలో ఉన్న గ్రేట్ ఇండియన్ బస్టర్డ్ (బట్టమేక) పక్షుల సంరక్షణలో కీలక ముందడుగు పడింది. రాజస్థాన్‌లోని సామ్ ఎడారి జాతీయ ఉద్యానవనంలో రెండు మగ పక్షులను సహజ ఆవాసంలోకి విడుదల చేశారు.
దశాబ్ద కాలంగా సాగిన బందీ ప్రజనన, సంరక్షణ కార్యక్రమానికి ఇది ఫలితమని అధికారులు పేర్కొన్నారు. శాస్త్రవేత్తల కృషిని కేంద్ర పర్యావరణ మంత్రి ప్రశంసించారు.
ఎందుకు ఇంత ముఖ్యం
గ్రేట్ ఇండియన్ బస్టర్డ్ ప్రపంచంలోనే అత్యంత అరుదైన పక్షి జాతుల్లో ఒకటి. వీటి సంఖ్య చాలా తక్కువకు పడిపోయింది. ఒకప్పుడు దేశంలోని పలు రాష్ట్రాల్లో కనిపించే ఈ పక్షి ఇప్పుడు కొన్ని ప్రాంతాలకే పరిమితమైంది.
- విద్యుత్ లైన్లను ఢీకొని మరణాలు
- ఆవాసాల విధ్వంసం, వ్యవసాయ విస్తరణ
- వేట, గుడ్లకు ముప్పు
- నెమ్మదైన ప్రజనన రేటు
ఎడారి ప్రాంతాల్లో వెళ్లే హై టెన్షన్ విద్యుత్ లైన్లు ఈ పక్షులకు పెద్ద ముప్పుగా మారాయి. ఎగిరే సమయంలో ముందు కనిపించక ఢీకొని మరణిస్తున్నాయి.
సంరక్షణ చర్యలు
బందీ ప్రజనన కేంద్రాల్లో గుడ్లను సేకరించి పొదిగించి, పిల్లలను పెంచి తర్వాత సహజ ఆవాసంలోకి విడుదల చేసే పద్ధతిని అనుసరిస్తున్నారు.
- విద్యుత్ లైన్లకు బర్డ్ డైవర్టర్ల ఏర్పాటు
- భూగర్భ కేబుళ్లకు మార్పు
- ఆవాస ప్రాంతాల రక్షణ, కంచె ఏర్పాటు
- స్థానికుల భాగస్వామ్యంతో అవగాహన
విడుదల చేసిన పక్షులను రేడియో టెలిమెట్రీ ద్వారా పర్యవేక్షిస్తారు. అవి సహజ ఆవాసానికి ఎలా అలవాటు పడుతున్నాయో అధ్యయనం చేస్తారు.
ఈ ఏడాది చివరిలోగా మరిన్ని పక్షులను విడుదల చేయాలని ప్రణాళిక ఉందని అధికారులు తెలిపారు.
