తెలంగాణలో పట్టభద్రుల ఎమ్మెల్సీ ఎన్నికలు చర్చనీయాంశంగా మారాయి. ఈ ఎన్నికలు సాధారణ ఎన్నికల కంటే పూర్తిగా భిన్నంగా ఉంటాయి.
శాసన మండలి అంటే ఏమిటి
కొన్ని రాష్ట్రాల్లో రెండు సభలు ఉంటాయి — శాసనసభ (అసెంబ్లీ) మరియు శాసన మండలి (కౌన్సిల్). తెలంగాణ, ఆంధ్రప్రదేశ్ రెండింటిలోనూ మండలి ఉంది.
శాసనసభ సభ్యులను ప్రజలు నేరుగా ఎన్నుకుంటారు. మండలి సభ్యులను (ఎమ్మెల్సీ) మాత్రం వివిధ మార్గాల్లో ఎన్నుకుంటారు.
- ఎమ్మెల్యేల ద్వారా ఎన్నిక
- స్థానిక సంస్థల ప్రతినిధుల ద్వారా
- పట్టభద్రుల నియోజకవర్గాల ద్వారా
- ఉపాధ్యాయుల నియోజకవర్గాల ద్వారా
- గవర్నర్ నామినేషన్
మండలి సభ్యుల పదవీకాలం ఆరేళ్లు. ప్రతి రెండేళ్లకు మూడో వంతు సభ్యులు పదవీ విరమణ చేస్తారు — సభ శాశ్వతంగా కొనసాగుతుంది, పూర్తిగా రద్దు కాదు.
పట్టభద్రుల నియోజకవర్గం ప్రత్యేకత
ఇది భారత ఎన్నికల వ్యవస్థలో ఒక విశిష్ట ఏర్పాటు. ఇక్కడ ఓటు హక్కు నివాసం ఆధారంగా కాదు — విద్యార్హత ఆధారంగా వస్తుంది.
అంటే సాధారణ ఎన్నికల్లో ఓటు ఉన్నంత మాత్రాన పట్టభద్రుల ఎన్నికల్లో ఓటు ఉండదు. ప్రత్యేకంగా నమోదు చేసుకోవాలి.
ఓటు హక్కు ఎవరికి
- గుర్తింపు పొందిన విశ్వవిద్యాలయం నుంచి డిగ్రీ
- డిగ్రీ పొంది మూడేళ్లు పూర్తయి ఉండాలి
- సంబంధిత నియోజకవర్గ పరిధిలో నివాసం
- ప్రత్యేక ఓటరు జాబితాలో నమోదు తప్పనిసరి
డిగ్రీతో సమానమైన అర్హతలు కూడా పరిగణనలోకి తీసుకుంటారు. ఇంజినీరింగ్, వైద్య, న్యాయ, ఇతర వృత్తి విద్య డిగ్రీలు ఇందులోకి వస్తాయి.
నమోదు ఎలా చేసుకోవాలి
నమోదు ప్రక్రియ సాధారణ ఓటరు నమోదు కంటే కొంత భిన్నం. డిగ్రీ రుజువు తప్పనిసరి.
- నిర్దేశిత దరఖాస్తు ఫారం పూర్తి
- డిగ్రీ సర్టిఫికెట్ లేదా మార్కుల జాబితా కాపీ
- నివాస ధ్రువీకరణ పత్రం
- ఫొటో, గుర్తింపు కార్డు
- గెజిటెడ్ అధికారి ధ్రువీకరణ (అవసరమైతే)
- నిర్ణీత గడువులోపు సమర్పణ
ఒక్కసారి నమోదు చేసుకుంటే ఆ జాబితా కొంతకాలం చెల్లుతుంది. అయితే ప్రతి ఎన్నికకు ముందు జాబితా సవరణ జరుగుతుంది — పేరు ఉందో లేదో తనిఖీ చేసుకోవడం మంచిది.
ప్రాధాన్య ఓటు విధానం
ఈ ఎన్నికల్లో సాధారణ ‘ఒక గుర్తుకు ఒక ఓటు’ పద్ధతి కాదు. ప్రాధాన్య ఓటు (ప్రిఫరెన్షియల్ వోటింగ్) విధానం అమలవుతుంది.
ఓటరు అభ్యర్థులకు 1, 2, 3 అంటూ ప్రాధాన్య క్రమంలో నంబర్లు వేస్తారు. మొదటి ప్రాధాన్య ఓట్లలో ఎవరికీ అవసరమైన కోటా రాకపోతే, తక్కువ ఓట్లు వచ్చిన అభ్యర్థిని తొలగించి ఆ ఓట్లను రెండో ప్రాధాన్యం ప్రకారం బదిలీ చేస్తారు.
- 1, 2, 3 అంటూ ప్రాధాన్య క్రమం
- కనీసం మొదటి ప్రాధాన్యం తప్పనిసరి
- గుర్తు, టిక్ వేస్తే ఓటు చెల్లదు
- అంకెలు స్పష్టంగా రాయాలి
- కోటా ఆధారంగా విజేత నిర్ణయం
అంకెలకు బదులు టిక్ మార్క్ లేదా క్రాస్ వేస్తే ఓటు చెల్లదు. ఇది ఈ ఎన్నికల్లో చెల్లని ఓట్లకు అత్యంత సాధారణ కారణం.
ఎందుకు ముఖ్యం
పట్టభద్రుల ప్రతినిధులు విద్య, ఉపాధి, యువత సమస్యలను సభలో లేవనెత్తే అవకాశం ఉంటుంది. నిరుద్యోగం, పరీక్షల నిర్వహణ, విశ్వవిద్యాలయాల సమస్యలు ఈ నియోజకవర్గాల్లో ప్రధాన చర్చనీయాంశాలు.
ఎన్నికల తేదీలు, నమోదు గడువు, అర్హతల కోసం రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం అధికారిక ప్రకటనలను మాత్రమే ఆధారం చేసుకోవాలి.
