క్రీడల్లో రాణించిన వారికి ప్రభుత్వ ఉద్యోగాల్లో ప్రత్యేక కోటా ఉంది. చాలామంది క్రీడాకారులకు ఈ అవకాశాల గురించి పూర్తి సమాచారం తెలియకపోవడం వల్ల వాటిని వినియోగించుకోలేకపోతున్నారు.
క్రీడా జీవితం పరిమిత కాలమే ఉంటుంది. గాయాలు, వయసు కారణంగా చాలామంది ముప్పై ఏళ్ల వయసులోనే క్రీడల నుంచి వెనక్కి తగ్గాల్సి వస్తుంది. అప్పుడు స్థిరమైన ఉపాధి అవసరమవుతుంది — అందుకే ఈ కోటా ముఖ్యం.
క్రీడా కోటా ఎందుకు ఉంది
క్రీడాకారులు శిక్షణకు, పోటీలకు ఎక్కువ సమయం కేటాయిస్తారు. దీనివల్ల చదువులో ఇతరులతో సమానంగా పోటీ పడటం కష్టమవుతుంది.
ప్రతిభ ఉన్న క్రీడాకారులకు ఉపాధి భద్రత ఉంటేనే వారు క్రీడలపై పూర్తిగా దృష్టి పెట్టగలరు. అందుకే ప్రభుత్వ శాఖలు, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు క్రీడా కోటాను అమలు చేస్తాయి.
- క్రీడాకారులకు ఉపాధి భద్రత
- క్రీడలకు ప్రోత్సాహం
- శాఖల క్రీడా జట్లకు ఆటగాళ్లు
- క్రీడా జీవితం తర్వాత స్థిరత్వం
- కుటుంబ మద్దతు పెరుగుదల
ఏ శాఖల్లో అవకాశాలు
క్రీడా కోటా కింద నియామకాలు చేసే శాఖలు, సంస్థలు చాలా ఉన్నాయి. ప్రతి సంస్థ సొంత నిబంధనలు, సొంత క్రీడా జట్లు నిర్వహిస్తుంది.
- రైల్వే — అతిపెద్ద క్రీడా నియామక సంస్థ
- పోలీసు శాఖ
- బ్యాంకులు, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు
- సాయుధ బలగాలు
- రాష్ట్ర ప్రభుత్వ శాఖలు
- విద్యుత్, రవాణా సంస్థలు
రైల్వే క్రీడాకారులకు అతిపెద్ద ఉపాధి కల్పన సంస్థగా పేరుగాంచింది. భారత జట్టులో ఆడిన ఎంతోమంది క్రీడాకారులు రైల్వే ఉద్యోగులుగా ఉన్నారు.
సర్టిఫికేట్లు — అత్యంత కీలకం
క్రీడా కోటా దరఖాస్తుల్లో సర్టిఫికేట్ల ప్రామాణికత నిర్ణయాత్మకం. గుర్తింపు పొందిన సంస్థ జారీ చేసిన సర్టిఫికేటే చెల్లుతుంది.
- జాతీయ స్థాయి పోటీల్లో పాల్గొన్న రుజువు
- రాష్ట్ర స్థాయి ప్రాతినిధ్య సర్టిఫికేట్
- గుర్తింపు పొందిన సంఘం జారీ చేసినదే
- పోటీ తేదీ, స్థానం, ఫలితం వివరాలతో
- సంబంధిత అధికారి సంతకం, ముద్ర
ఒక ముఖ్యమైన సూచన — పోటీలో పాల్గొన్న వెంటనే సర్టిఫికేట్ తీసుకోవాలి. సంవత్సరాల తర్వాత సేకరించడం చాలా కష్టం. సంఘ కార్యదర్శులు మారిపోతారు, రికార్డులు దొరకవు.
సర్టిఫికేట్ల భద్రత
క్రీడా సర్టిఫికేట్లు జీవితకాల ఆస్తి. వాటిని జాగ్రత్తగా భద్రపరచుకోవాలి.
- అసలు పత్రాలను ఫైల్లో భద్రంగా ఉంచడం
- స్కాన్ చేసి డిజిటల్ కాపీ ఉంచుకోవడం
- పలు ఫొటోకాపీలు సిద్ధంగా ఉంచడం
- పోటీల ఫొటోలు, వార్తాపత్రికల కటింగ్లు
- కోచ్, సంఘ వివరాలు నమోదు చేసుకోవడం
వార్తాపత్రికల కటింగ్లు, పోటీల ఫొటోలు అదనపు ఆధారంగా పనిచేస్తాయి. సర్టిఫికేట్ పోయిన సందర్భాల్లో ఇవి సహాయపడతాయి.
ఎంపిక ప్రక్రియ
క్రీడా కోటా నియామకాల్లో సాధారణంగా క్రీడా ప్రతిభ, శారీరక సామర్థ్యం, కొన్నిసార్లు ట్రయల్స్ ఉంటాయి. కొన్ని పోస్టులకు రాత పరీక్ష కూడా ఉంటుంది.
- సర్టిఫికేట్ల పరిశీలన
- క్రీడా ప్రతిభ మూల్యాంకనం
- ట్రయల్స్ — ప్రస్తుత సామర్థ్య పరీక్ష
- వైద్య పరీక్ష
- కొన్ని పోస్టులకు రాత పరీక్ష
ట్రయల్స్ ఉంటాయి కాబట్టి ప్రస్తుత ఫిట్నెస్ కూడా ముఖ్యం. పాత సర్టిఫికేట్లు ఉన్నా ఇప్పుడు శారీరక సామర్థ్యం లేకపోతే ఎంపిక కష్టం.
క్రీడాకారులు గుర్తుంచుకోవాల్సినవి
- ప్రతి పోటీ సర్టిఫికేట్ వెంటనే సేకరించడం
- గుర్తింపు పొందిన పోటీల్లోనే పాల్గొనడం
- నోటిఫికేషన్లు క్రమం తప్పకుండా తనిఖీ
- ఫిట్నెస్ కొనసాగించడం
- చదువును పూర్తిగా వదలకపోవడం
- ఉద్యోగ హామీ ఇచ్చే వారిని నమ్మకపోవడం
చదువును పూర్తిగా వదలకపోవడం ముఖ్యమైన సూచన. క్రీడా కోటా ఉద్యోగాలకూ కనీస విద్యార్హత ఉంటుంది. పదో తరగతి, ఇంటర్ పూర్తి చేయకపోతే అర్హత కోల్పోతారు.
గాయాలు — ముందస్తు ఆలోచన
క్రీడా జీవితంలో గాయాలు సహజం. తీవ్ర గాయం కెరీర్ను ముగించవచ్చు. అందుకే ప్రత్యామ్నాయ ప్రణాళిక ముఖ్యం.
కోచింగ్ సర్టిఫికేషన్, క్రీడా నిర్వహణ కోర్సులు, శారీరక విద్య డిగ్రీ — ఇవి క్రీడా రంగంలోనే కొనసాగే మార్గాలు. పీఈటీ ఉపాధ్యాయ పోస్టులకు ఈ అర్హతలు ఉపయోగపడతాయి.
క్రీడా కోటా నోటిఫికేషన్లు, అర్హతలు, సర్టిఫికేట్ ప్రమాణాల కోసం సంబంధిత శాఖ అధికారిక వెబ్సైట్, రాష్ట్ర క్రీడా ప్రాధికార సంస్థను సంప్రదించాలి.
