జియో ప్లాట్‌ఫామ్స్ ఐపీవోపై పెట్టుబడిదారుల్లో ఆసక్తి పెరిగినట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి. దరఖాస్తుల సంఖ్యపై తాజా వివరాలు అధికారికంగా ధ్రువీకరించాల్సి ఉంది.
గమనిక: ఇది పెట్టుబడి సలహా కాదు. ఐపీవో తేదీలు, ధర శ్రేణి, కేటాయింపు వివరాల కోసం సంబంధిత సంస్థ అధికారిక ప్రకటనలు, సెబీ వద్ద దాఖలైన పత్రాలను మాత్రమే ఆధారం చేసుకోవాలి.
ఐపీవో అంటే ఏమిటి
ఐపీవో అంటే ఇనిషియల్ పబ్లిక్ ఆఫరింగ్ — ఒక ప్రైవేటు సంస్థ మొదటిసారి తన వాటాలను సామాన్య ప్రజలకు విక్రయించే ప్రక్రియ.
ఇప్పటివరకు ఆ సంస్థ వాటాలు కొద్దిమంది ప్రమోటర్లు, పెట్టుబడి సంస్థల వద్దే ఉంటాయి. ఐపీవో తర్వాత ఎవరైనా స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజీలో ఆ వాటాలు కొనవచ్చు, అమ్మవచ్చు.
- సంస్థకు కొత్త మూలధనం సమకూరుతుంది
- ప్రమోటర్లు కొంత వాటా విక్రయించుకునే అవకాశం
- సామాన్య పెట్టుబడిదారులకు భాగస్వామ్య అవకాశం
- సంస్థపై నియంత్రణ, పారదర్శకత పెరుగుతుంది
- త్రైమాసిక ఫలితాలు బహిరంగంగా ప్రకటించాల్సి ఉంటుంది
దరఖాస్తు ఎలా చేయాలి
ఐపీవోకు దరఖాస్తు చేయాలంటే కొన్ని ప్రాథమిక అవసరాలు ఉంటాయి. ఇవి లేకుండా దరఖాస్తు సాధ్యం కాదు.
- డీమ్యాట్ ఖాతా తప్పనిసరి
- ట్రేడింగ్ ఖాతా
- పాన్ కార్డు, ఆధార్ అనుసంధానం
- బ్యాంకు ఖాతా — ఏఎస్‌బీఏ సౌకర్యంతో
- యూపీఐ ఐడీ (రిటైల్ పెట్టుబడిదారులకు)
ఏఎస్‌బీఏ (అప్లికేషన్ సపోర్టెడ్ బై బ్లాక్డ్ అమౌంట్) విధానంలో దరఖాస్తు మొత్తం మీ ఖాతాలోనే బ్లాక్ అవుతుంది. కేటాయింపు జరిగితేనే డబ్బు కట్ అవుతుంది, లేకపోతే బ్లాక్ తొలగిపోతుంది.
లాట్ సైజ్, ధర శ్రేణి
ఐపీవోలో వాటాలను ఒక్కొక్కటిగా కాక ‘లాట్’ రూపంలో కేటాయిస్తారు. ఒక లాట్‌లో ఎన్ని వాటాలు ఉంటాయో సంస్థ ముందే ప్రకటిస్తుంది.
ధర శ్రేణి (ప్రైస్ బ్యాండ్) కూడా ముందే ప్రకటిస్తారు. పెట్టుబడిదారు ఆ శ్రేణిలో ఏ ధరకైనా బిడ్ చేయవచ్చు. కటాఫ్ ధరకు బిడ్ చేస్తే తుది ధర ఏదైనా అంగీకరించినట్టు అవుతుంది.
ఓవర్ సబ్‌స్క్రిప్షన్ అంటే
అందుబాటులో ఉన్న వాటాల కంటే ఎక్కువ దరఖాస్తులు వస్తే దాన్ని ఓవర్ సబ్‌స్క్రిప్షన్ అంటారు. అప్పుడు అందరికీ కేటాయింపు జరగదు.
రిటైల్ విభాగంలో ఓవర్ సబ్‌స్క్రిప్షన్ ఉంటే లాటరీ పద్ధతిలో కేటాయిస్తారు. అంటే దరఖాస్తు చేసినంత మాత్రాన వాటాలు వస్తాయని హామీ లేదు.
- ఎక్కువ దరఖాస్తులు — తక్కువ కేటాయింపు అవకాశం
- రిటైల్ విభాగంలో లాటరీ పద్ధతి
- కేటాయింపు కాకపోతే డబ్బు తిరిగి వస్తుంది
- ఒక పాన్‌పై ఒకే దరఖాస్తు చెల్లుతుంది
- కుటుంబ సభ్యుల పేర్లపై వేర్వేరు దరఖాస్తులు సాధ్యం
పెట్టుబడిదారులు గమనించాల్సినవి
ఐపీవోలో పెట్టుబడి పెట్టేముందు సంస్థ గురించి తెలుసుకోవడం ముఖ్యం. కేవలం బ్రాండ్ పేరు చూసి పెట్టుబడి పెట్టడం ప్రమాదకరం.
- రెడ్ హెర్రింగ్ ప్రాస్పెక్టస్ (ఆర్‌హెచ్‌పీ) చదవడం
- సంస్థ ఆదాయం, లాభనష్టాల చరిత్ర
- రుణ భారం, నగదు ప్రవాహం
- ఐపీవో ద్వారా సమకూరే నిధుల వినియోగ ప్రణాళిక
- రంగంలో పోటీ, ముప్పు కారకాలు
- ధర సహేతుకమేనా అనే అంచనా
ఆర్‌హెచ్‌పీలో ‘రిస్క్ ఫ్యాక్టర్స్’ విభాగం తప్పనిసరిగా చదవాలి. సంస్థ స్వయంగా ప్రకటించే ముప్పులు అక్కడే ఉంటాయి.
లిస్టింగ్ తర్వాత
ఐపీవో ధర కంటే ఎక్కువకు లిస్ట్ అవడాన్ని ‘లిస్టింగ్ గెయిన్’ అంటారు. అయితే ఇది హామీ కాదు — తక్కువకు లిస్ట్ అయిన ఐపీవోలు కూడా ఎన్నో ఉన్నాయి.
దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడిదారులు లిస్టింగ్ రోజు ధర కాకుండా సంస్థ దీర్ఘకాలిక వృద్ధిని చూడాలని ఆర్థిక నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
మోసాల పట్ల జాగ్రత్త
ఐపీవో పేరుతో మోసాలు జరిగే అవకాశం ఉంది. ‘కేటాయింపు ఖాయం చేస్తాం’, ‘ముందస్తు వాటాలు ఇస్తాం’ అనే ఆఫర్లను నమ్మవద్దు.
- నమోదిత బ్రోకర్ల ద్వారానే దరఖాస్తు
- కేటాయింపు హామీ ఇచ్చేవారిని నమ్మకపోవడం
- యూపీఐ పిన్, ఓటీపీ ఎవరికీ చెప్పకపోవడం
- అనధికార యాప్‌లు ఇన్‌స్టాల్ చేయకపోవడం
- మోసపోతే సైబర్ క్రైమ్‌కు ఫిర్యాదు (1930)
ఐపీవో తేదీలు, ధర శ్రేణి, లాట్ సైజ్ వంటి వివరాలు మారే అవకాశం ఉంది. అధికారిక ప్రకటనలు, సెబీ పత్రాలను మాత్రమే ఆధారం చేసుకోవాలి.
